Gradiška – Na lokalitetu Gradina u Bakincima, u opštini Laktaši arheolozi već četvrtu godinu iskopavaju ranovizantijski grad Balkis, a u toku su izgradnja pristupne putne infrastrukture, te arheološki i konzervatorski radovi, koji predstavljaju pripreme za prezentaciju Arheološkog parka “Balkis”.
Dosadašnja saznanja govore o vrijednim arheološkim nalazištima, gdje se ranovizantijski grad i episkopski centar prostire na površini od kvadratnog kilometra.
Viši kustos arheolog Zavičajnog muzeja Gradiška Bojan Vujinović kaže da se trenutno radi na najvećoj bazilici koja je vjerovatno bila episkopska bazilika, nakon čega će uslijediti konzervacija, da bi na adekvatan način sve to bilo prezentovano posjetiocima.
– Ove godine arheološki radovi su nastavljeni na otkrivanju spoljašnje strane bazilike “A”, odnosno najvećeg i najznačajnijeg sakralnog objekta pronađenog na Gradini u Bakincima. Tokom tih istraživanja pronađen je veliki dio fragmenata kamene plastike nekadašnjih oltarskih ploča, gvozdenih klinova, fragmenata prozorskog stakla, oboda i drški staklenih posuda, fragmenata slikane zidne dekoracije, te drugih nalaza koji se dovode u vezu sa periodom 5. i 6. vijeka i ukazuju na raskoš ovog objekta – istkao je Vujinović.
Vujinović pojašnjava da su sa spoljašnje strane oltarske apside pronađeni kontrafori, te dodatno proširenje zidova apside u predtemeljnim zonama, koje je davalo čvrstoću zidova, ali imalo i dekorativnu funkciju.
– Nakon što arheološki radovi budu privedeni kraju, na ovom objektu biće obavljena konzervacija, da bi lokalitet na adekvatan način bio zaštićen, a potom ćemo arheološki park prezentovati javnosti kao kulturno nasljeđe i brend čitave regije – naglasio je Vujinović.
On je dodao da se na osnovu nalaza čitav arheološki kompleks dovodi u vezu sa periodom od 5. do 7. vijeka. Taj grad zajedno sa pronađenim bazilikama i objektima van njegovih zidina, te podgrađem, predstavlja izvor hrišćanstva za ovaj dio nekadašnje Panonije, odnosno današnje sjeverne Bosne.
– Ranovizantijski grad Balkis prvi put se pominje u ljeto 597. godine, u naletu avarske vojske pod vođstvom vojskovođe Bajana. Tada je on, zajedno sa svojim vojnicima, prešao rijeku Savu negdje između Sirmijuma (Sremske Mitrovice) i Servicijuma (Gradiške), te na prostoru današnje Bosne porušio taj grad zajedno sa 40 utvrđenja i stražarnica, dok je kompletno stanovništvo poubijao – pojašnjava Vujinović.
Osim arheološke vrijednosti kompleks predstavlja i veliki turističku vrijednost, koja bi posredstvom fondacije “Balkis” i Turističke organizacije opštine Laktaši trebalo da postane prepoznatljiv element turističke ponude.
– To ne samo da može biti komplementaran sadržaj naše turističke ponude nego i jedan od osnovnih motiva dolaska i svakako nešto što bi moglo da u znatnoj mjeri popravi cjelokupu ponudu opštine – istakao je direktor Turističke organizacije opštine Laktaši Dragan Marić.
GLAS SRPSKE