Naslovna Kultura Izložbe 50 godina Zavičajnog muzeja Gradiška – jubilej za respekt

50 godina Zavičajnog muzeja Gradiška – jubilej za respekt

GRADIŠKA – Tokom postojanja Zavičajni muzej Gradiška selio se tri puta. Od 2005. godine nalazi se u nekadašnjem hotelu ‘Kajzer’. Sa svoje dvije stalne postavke, istorijskom i arheološkom, i veoma živim kulturnim i dokumentarnim programom u velikoj galeriji, Zavičajni muzej prepoznat je kao centar kulturnih dešavanja.

Prvu muzejsku postavku Zavičajni muzej Gradiška priredio je 1970.godine. Riječ je o stalnoj muzejskoj postavci ‘Putevi pobjede’. Obuhvatala je period od Bosanskog ustanka  1875-1878. godine do jeseni te 1970. godine. Zanimljivo je da je izložbu otvorio tadašnji predsjednik Skupštine BiH Džemal Bijedić. Izložbu je pratila i foto-monografija štampana u 9000 primjeraka. 

Donja Dolina najznačajnije arheološko nalazište

Uporedo sa ovom izložbom radilo se i na prikupljanju arheološke građe. Veoma plodonosna bila su istraživanja u Donjoj Dolini 1974. i 1975. godine, pod rukovođenjem arheologa Zdenka Žeravice.

Pregršt nalaza iz Donje Doline, u kojoj je arheološka istraživanja započeo Ćiro Truhelka početkom 20.vijeka, među kojima je i monoksil,  odnosno čamac izdubljen u jednom deblu drveta pronađen 1904. godine, završili su u Zemaljskom muzeju u Sarajevu.

‘Donja Dolina u praistoriji’ naziv je stalne arheološke izložbe, autora arheologa Milana Đurđevića, a postavljena je 1980.godine.

Đurđević je godinu dana kasnije započeo iskopavanja u Vrbaškom gradu, u narodu poznatijem kao Marijin grad, koji se nalazi na brdu Pavetnjak iznad Gornjih Podgradaca.

Dobijanja statusa javne ustanove od presudnog značaja

Zavičajni muzej Gradiška  2003. godine dobija status javne ustanove i tada počinje i kadrovsko jačanje ove ustanove.

Kustos istoričar Bojan Vujčić od 2012.godine priredio je niz istorijskih izložbi, a sa ponosom se ističu knjiga ‘Bosanska Gradiška i okolina u Prvom svjetskom ratu’, koja je 2019. godine predstavljena na  Beogradskom sajmu i album ‘Građanska Gradiška’.

2019. godine Muzej je izdao knjigu ‘Gradiški mostovi na Savi’, autora Bojana Vujčića, a krajem iste godine direktor Zavičajnog muzeja Bojan Vujinović izdao je knjigu ‘Manastirište u Gornjim Kijevcima’. Ćirilični natpis iz 1301.godine je jedan od najvrijednijih eksponata  Zavičajnog muzeja Gradiška i ove godine Pošte Republike Srpske će ga povodom jubileja predstaviti  na poštanskoj marki.

Iako lokalnog značaja  Zavičajni muzej  je često izvodio arheološka ispitivanja u Skelanima, Bakincima,Derventi, Srpcu, Žitomisliću, Prijedoru, Šušnjarima kod Slatine,Laktašima i drugim lokacijama.

U toku su završni radovi na snimanju dokumentarno-igranog filma o Veljku Čubriloviću, a uporedo sa filmom se gradi i Trg Čubrilovića, na mjestu gdje se nekada nalazila porodična kuća Čubrilovića.

Upravo ‘Zavičajni muzej’ radi na tome da ponovo oživi nekadašnji laskavi epitet Gradiške ‘Mali Beograd’.